
Генрих VIII 1491-жылдын 28-июнунда Гринвичте төрөлгөн. Ал падыша Генрих VII менен Йоркдук Елизаветанын үчүнчү баласы эле. Балалыгынан аны руханий кызматка даярдашып, тарбиясы чоң энеси леди Маргарет Бофорттун колунда болгон. Анын таасиринде Генрих абдан динчил өсүп, күнүнө алтыга чейин мессага катышып, никенин ыйыктыгын коргогон трактаттарды да жазчу.

Бирок 1502-жылы агасы Артур эрте каза болгондо тагдыр бурулуш алды. Генрих тактынын мураскери болуп, Уэльс ханзаадасы наамын алды. Испания менен союзду сактоо үчүн атасы Генрих VII аны агасынын жесири — Арагондук Екатеринага үйлөндүрүүнү чечти. 1509-жылы атасы каза болгондон кийин, он жети жашында Генрих такка отуруп, дароо Екатеринага үйлөндү.
Бийлигинин алгачкы жылдарында Генрих VIII энергиялуу, дымагы күч монарх болду. 1511-жылдан баштап чыныгы бийлик кардинал Томас Уолсинин колуна топтолду. Аталарындай аскердик даңкты кайталоону каалаган Генрих Камбрей лигасынын согушуна кирди. 1512-жылы ал өз флотун жетектеп, Брест жээгинде француздарга деңиздеги жеңишке жетти.


1513-жылы Генрих Францияга биринчи кургактык жортуулун жасады, бирок ийгиликтери чектелүү болду. Андан кийинки он эки жылда ал континенттик согуштарга ар кыл ийгилик менен катышты. 1520-жылы Франция менен «Алтын парча талаасы» деп аталган тынчтык жолугушуусуна барганы менен, көп узабай император Карл V менен союз түзүп, Пикардияга бастырды. 1525-жылга келгенде согуш казынасы бошоп, падыша тынчтыкка барууга мажбур болду.

Анын бийлиги маалында Англия ичинде «тосмолоо» саясаты күчөп, миңдеген дыйкандар жерсиз калды. Натыйжада каңгыбастык көбөйүп, Генрих VIII аны катаал мыйзамдар менен басаңдатууга аракет кылды миңдеген адамдар өлүм жазасына тартылган.
Генрих VIII бийлигиндеги башкы бурулуш Рим-католик чиркөөсү менен ажырым болду. Формалдуу шылтоо Папа Климент VIIнин Арагондук Екатерина менен никесин жокко чыгарууну баш тартканы. Генрих Анна Болейнге үйлөнүүнү каалаган, бирок Папа, Екатеринанын жээни император Карл Vнын басымында, макулдук берген жок.
1532-жылы Генрих англиялык епископторду «тынчтыкты бузду» деп айыптап, аларды чиркөө ишинде Папага кайрылбоого милдеттендирген мыйзамды Парламентке өткөрдү. Ошол эле жылы ал Кентербери архиепискобу болуп Томас Кранмерди дайындады; Кранмер Генрихтин Екатерина менен никесин жокко чыгарды. 1533-жылдын январында Генрих Анна Болейн менен жашыруун никеге туруп, июлда Папа аны Чиркөөдөн чыгарып салды.


1534-жылы Парламент «Жогорку бийлик жөнүндө актты» (Акт о супрематии) кабыл алып, падышаны Англия Чиркөөсүнүн Жеткиндик башчısı деп жарыялады. Генрих монастырлардын кеңири секуляризациясын баштап, баарын жаап, мүлкүн конфискациялады. Бул нааразылык жаратты, бирок падыша каршылаштарын анын ичинде Томас Мор менен Жон Фишерди өз диний үстөмдүгүн тааныбаганы үчүн катаал жазалады. Генрихтин чиркөө саясаты ыраатсыз болду: чиркөө реформасын уюштурган Томас Кромвельди казнаткандан кийин, ал бир убакта католик доктринасына ыктап, айрым католик догмаларын ырастаган «Алты беренелүү актты» кабыл алды; бирок кийинчерээк кайра протестантизмге ымалай түштү. Акыры анын реформалары Римден көз каранды эмес Англия Чиркөөсүн түзүүгө алып келди.
Бийлигинин экинчи жарымы саясий атаандаштар менен күрөш жана Шотландия, Франция менен согуштар менен өтүп, чоң ийгилик алып келбеди. Падыша өз катаалдыгы менен таанылып, Эдмунд де ла Поль жана акын Суррей графы Генри Говард сыяктуу көптөгөн аристократтарды жазалады.

Акыркы жылдары Генрихтин ден соолугу кескин начарлады. 1536-жылы бутун жарадар кылып, семирип, оор илдеттерге балким, подагра же диабетке чалдыкты. Тарыхчылардын пикиринде, бул жаракат анын мүнөзүнө да таасир этип, аны ого бетер тираниячыл жана депрессияга алсыз кылды.
Генрих VIII 1547-жылдын 28-январында 55 жашында көз жумду. Васиятында тактыны уулу Эдуард VI мурастай турганын белгиледи. Эдуард тукумсуз кетсе, ар башка никеден төрөлгөн кыздары — Мария менен Елизавета — кезектешип мурасташы керек эле. Анын улуу эжесинин тукуму болгон шотланд Стюарттардын линиясы мураскорлуктан четтетилген.



