Генрих II Плантагенет 1133-жылдын 5-мартында Ле-Манда төрөлгөн. Ал граф Жоффруа V Анжуйский менен Англиялык Матильданын, башкача айтканда король Генрих Iнин кызынын тун уулу болчу. Атасы аркылуу Анжу, Мэн жана Турен графтыктарына мураскер, ал эми апасы аркылуу — Вильгельм Жеңүүчүнүн небере чөбөрөсү катары Нормандия менен Англияга да укуктары бар эле.
Генрихтин балалыгы Англиядагы «Анархия» дооруна — апасы Матильда менен таекеси Стефан де Блуанын ортосундагы жарандык согушка туш келди. Ошол маалда Генрих апасынын негизги тиреги болгон Бристол шаарында болуп, Аделард Батский жана Гильом Конхезий сыяктуу көрүнүктүү аалымдардын колунда билим алган.
Генрих 1147 жана 1149-жылдары англис тактысын ээлөөгө жасаган алгачкы аракеттеринен ийгиликке жеткен эмес. Биринчи экспедициясында анын күчтөрү жеңилүүгө дуушар болуп, аны Нормандияга кайтарып жиберүүгө керектүү чыгымды король Стефандын өзү көтөргөнү жаш ханзаданын абалын сактап калды. Экинчи аракетинде да — Шотландия королу Давид I менен биргелешкен жүрүштө — Стефан чоң аскер топтоп, аларды артка чегинүүгө мажбур кылды.
Континентке кайткандан кийин Генрих Франция королу Людовик VIIнин кысымына туш болуп, ага айрым жерлерди жеңилдик катары берүүнүн эсебинен тынчтыкка жетише алды. Бирок 1151-жылы атасы Жоффруа каза болуп, Генрих Анжу, Турен, Мэн графтыктары жана Нормандия герцогдугу сыяктуу кең аймактардын жалгыз кожоюнуна айланды.
1152-жылы Генрих тагдыр чечер кадамга барып, Людовик VIIнин мурдагы жубайы — Аквитаниянын кожойкеси Алиенорага үйлөндү. Алиенора башкарган улуу Аквитания герцогдугу Генрихтин бийлиги астында Батыш Франциянын дээрлик бардыгын бириктирүүгө шарт түздү. Бул ар кыл мүнөздөгү аймактар кийин XII кылымдын экинчи жарымында европалык саясатка үстөмдүк кылган «Анжу империясынын» өзөгүн түздү.
Мындай зор ээликтери менен Генрих англис тактысы үчүн күрөштү кайра жандандырды. 1153-жылы анын аскерлери Англияга түшүп, ички жаңжалдардан алсырап турган Стефан де Блуа компромисске барууга мажбур болду. Уоллингфорд чебинде өткөн жолугушуу убактылуу элдешүүгө жетеледи, ал эми Стефандын уулу Евстахийдин күтүүсүз өлүмү акыркы тынчтыкка жол ачты. Натыйжада Вестминстер келишими боюнча Стефан Генрихти өзүнүн мураскору катары тааныды.
1154-жылдын 25-октябрында король Стефан каза таап, Генрих II Плантагенет англис тактысына отурду.
Такка отурган соң Генрих II кеңейүү саясатын улантты. 1157-жылы ал Уэльсте жортуул баштап, жергиликтүү башкаруучуларды баш ийдирди. 1159-жылы Тулуза графтыгына доо койгон, бирок ийгиликсиз курчоодон кийин артка чегинип, аны граф Раймунд Vке калтырды.
1160-жылы Генрих Барселона графы Рамон Беренгер IV менен союзун бекемдеп, 1166-жылы Бретанга басып кирип, аны өзүнө каратты да герцогиня Констанцияны камкордукка алды; кийин аны уулу Жоффруага турмушка берди. 1177-жылы Генрих II Марш графтыгын да ээледи. 1158-жылы папа Адриан IV ага Ирландияны басып алууга уруксат берген булласын ыйгарган. 1171-жылы Генрих 240 кемеден турган чоң экспедиция менен аралга өзү келип, Ирландиянын өкүмдары катары жарыяланып, жергиликтүү башкаруучулардан ант алды. Кийин ал ирланд тактысын кичүү уулу Жонго (Иоанн) өткөрүп берген, бирок анын башкаруусу ийгиликсиз болду.
Генрих IIнин ички саясаты падышалык бийликти чыңдоого жана мамлекетти борборлоштурууга багытталган. Ал феодалдардын жана чиркөөнүн таасирин чектеп, алардан көз каранды эмес администрациялык аппарат менен жалданма аскер түзүүгө умтулган.
Генрих II кеңири сот реформасын жүргүздү. 1166-жылы Кларендондук ассиза кабыл алынып, калыстар сотунун негизи түзүлдү: ар бир жүздүктө (административдик бирдикте) ант берген он эки киши кылмышка шектүүлөр тууралуу шерифке маалымат берүүгө милдеттендирилген. Андан соң айыпталуучулар «Кудай сыноосуна» — суу менен сыноого — Кабылып, андан өтпөй калгандар өлүм жазасына тартылган.
1176-жылы Нортгемптондук ассиза Кларендон эрежелерин кеңейтип, падышалыкты алты сот округуна бөлдү жана аларга «сапарчы юстициарийлерди» — өлкөнү үзгүлтүксүз кыдырып, адилеттик жүргүзгөн көчмө падышалык сотторду — дайындады. Бул реформалар сот тутумунун натыйктуулугун олуттуу жогорулатып, падышанын юрисдикциясын бекемдеди.
Генрих II чиркөөнүн сотторун да жарандык бийликтин көзөмөлүнө өткөрүүгө аракеттенди. 1162-жылы ал өзүнүн канцлери Томас Бекетти Кентербери архиепискобу кылып дайындап, аны падышанын саясатын жүргүзөт деп үмүттөнгөн. Бирок эсеп жаңылды: Бекет чиркөөнүн укуктарын коргоочуга айланып, 1164-жылы падышанын Кларендондук конституцияларын колдоодон баш тартып, Францияга качты.
Алардын тиреши алты жылга созулду. 1170-жылы формалдуу элдешүү болгон менен, Англияга кайткандан кийин Бекет өз каршылаштарын чиркөөдөн ажыратууну улантты. Бул падышанын каарына тийди. Ырастоого караганда, ачууланган Генрих: «Мени ушул поптон куткара турган эч ким жокпу?» — деп жиберген. Төрт рыцар анын сөзүн буйрук катары кабыл алып, 1170-жылдын 29-декабрында Кентербери соборуна кирип барып, Томас Бекетти өлтүрүштү.
Бул окуя жалпы нааразычылык жаратты. Рим папасы Англияга интердикт (чиркөө тыюусу) салды. 1173-жылы Бекет ыйык катары даңкталып, 1174-жылы Генрих II анын мүрзөсүндө ачык тобо келтирди.
Генрихтин бийлиги уулдары жана жубайы Алиенора менен болгон тынымсыз жаңжалдар менен коштолду: алар өз үлүштөрүн жана бийликти талап кылышкан. 1173-жылы реалдуу бийликке ээ болбой калган Генрих Жаш (туну) атасына каршы көтөрүлүп, ага бир туугандары Ричард жана Жоффруа, ошондой эле апалары Алиенора кошулду. Көтөрүлүштү Франция королу жана шотланддар колдогон. Генрих жалданма жоокерлерди жалдап, козголоңду тез баскан. Алиенора кармалып, 12 жыл камакта отурду.
Андан кийинки жылдарда да уулдары кайра-кайра көтөрүлүш чыгарып турушту; көп учурда аларга Франция королу Филипп II Августтун колдоосу тийди. Генрих аларды элдештирип, ээликтерин бөлүп берүүгө аракет кылды, бирок бул гана чыңалууларды күчөттү.
Өмүрүнүн акыркы үч жылы Генрих II үчүн Филипп II Август жана өз уулу Ричард Арсланд زړه (Львиное Сердце) менен күрөшүү менен өттү. 1188-жылы Ричард өзүнүн континенттик ээликтери үчүн Франция королуна берилгендик антын берди. Андан кийинки согушта Генрих Мэн менен Туренди жоготту.
1189-жылдын 4-июлунда түзүлгөн тынчтыкка ылайык, Генрих Ричардды мураскору катары тааныды. Эки күндөн соң, 1189-жылдын 6-июлунда Генрих II Шинон чебинде каза болуп, жубайы Алиенора менен катар Фонтевро аббаттыгына коюлду.
