Аль-Валид болжол менен 674-жылы, династиянын негиздөөчүсү Муавия I башкарган доордо, ыйык Медина шаарында төрөлгөн. Анын теги шек жаратпаган: атасы таасирдүү Абу аль-Ас бутагына таандык болсо, апасы Валлада бинт аль-Аббас байыркы жана знаттуу Бану Абс уруусунан чыккан. Принцтин алгачкы жылдары зор толкундоолор мезгилине туш келген. 684-жылы Хижазда Омейяддардын бийлиги Ибн аз-Зубайрдын кысымынан кулаганда, аль-Валиддин үй-бүлөсү Мединадан сүрүлүп, Сирияга баш паанек табууга аргасыз болгон.
Ал жерде анын чоң атасы Марван I, андан кийин атасы Абдул-Малик жерлерди кайра кайтаруунун узак процесстерин башташкан. Аль-Валид аскердик лагерь жана катуу борборлоштуруунун шартында өскөн. Мураскер болуп турган кезинде эле ал Византияга каршы жыл сайын жүргүзүлгөн кампанияларда (696–699-жж.) мүнөзүн чыңдап, Малатья жана башка чек арадагы чептерге чабуулдарга катышкан. Ошондой эле ал курулушка жана тылдарды бекемдөөгө кызыккан: 700–701-жылдары анын колдоосу менен Сирия чөлүндөгү Каср-Бурку оазиси кеңейтилип, Хижаздын ыйык шаарларына алып баруучу жолдогу маанилүү форпостко айланган.
Бийликке жол жеңил болгон эмес. Абдул-Малик тактыны Египеттин наместниги болгон иниси Абд аль-Азизди айланып өтүп, уулуна өткөрүүнү көздөгөн. Бул тоскоолдук 705-жылы акыркысынын күтүүсүз өлүмү менен гана жоюлган. 705-жылдын 9-октябрында, атасы дүйнөдөн кайткандан кийин, аль-Валид расмий түрдө такка отурган.
Замандаштары аны узун бойлуу, кара тору, өзгөчө тумшук мурундуу адам катары сүрөттөшкөн. Кызыгы, халиф атасы күткөндөй классикалык араб тилин жетик билген эмес жана сүйлөгөндө көп ката кетирген. Бирок бул анын динге фанаттык берилгендигине тоскоол болгон эмес: ал айланасындагылардын баары Куранды жатка билишин талап кылып, ыйык текстти билүүнү сарай турмушунун милдеттүү белгисине айландырган.
Аль-Валид Iнин тушунда халифаттын экспансиясы эбегейсиз дем алган. Халиф Чыгыштын «вице-падышасы» катары ырайымсыз, бирок натыйжалуу аль-Хаджаж ибн Юсуфту кызматында калтырып, ага толук эркиндик берген.
Хаджаждын тапшырмасы менен кол башчы Кутайба ибн Муслим 705–715-жылдары мүмкүн эместей көрүнгөн ишти аткарган: ал Оксту (Амударьяны) кечип өтүп, Борбордук Азиянын шаар-мамлекеттерин багындырган. Биринин артынан бири Бухара (709), Хорезм жана Самарканд (712) кулап, 713-жылы анын аскерлери Ферганага чейин жеткен. Ошол эле маалда түштүктө Хаджаждын жээни, жаш Мухаммад ибн аль-Касим Синдди багындырып, Түштүк Азияга жол ачкан.
Батыш чек араларда Ифрикиянын наместниги Муса ибн Нусайр Магрибдеги бербер урууларынын баш ийүүсүн биротоло камсыз кылган. 711-жылы анын бошотулган кулу Тарик ибн Зияд азыр анын ысымын алып жүргөн кысыкты (Гибралтар) кесип өтүп, Испаниядагы вестгот падышалыгына кирген. Чечүүчү жеңиштерден жана Мусанын өзү башында турган кошумча күчтөр келгенден кийин, 716-жылга карата Пиреней жарым аралынын дээрлик баары халифтин бийлигине өткөн. Дамаскка агылып келген зор аскердик олжолор улуу халиф Умар доорундагы табышка тете болгон.
Византия багытында халифтин өгөй иниси Маслама ибн Абдул-Малик иш алып барган. Улуу Константинополду курчоо аль-Валиддин өлүмүнөн кийин болсо да, дал анын тушунда бул кыйраткыч соккуга кеңири даярдык жүргөн. 708-жылы маанилүү Тиана чеби алынган, ал эми 714-жылга карата араб бөлүктөрү Анатолиянын ичкерисине чейин кирип, Анкирага жеткен.
Ички саясатта аль-Валид атасынын империяны «арабдаштыруу» ишин уланткан.
705–706-жылдары Египеттеги канцелярияларда грек жана копт тилдерин араб тили биротоло алмаштырган. Халиф эки күчтүү уруулук фракциянын — кайситтердин (түндүктөгүлөр) жана йаманиттердин (түштүктөгүлөр) ортосунда тең салмакты сактап, алардын бирине да бийлик монополиясын бербеген. Иракта аль-Хаджаж, Египетте Курра ибн Шарик салыктарды катуу иретке салган, бул болсо амбициялуу мамлекеттик программаларды каржылоого мүмкүнчүлүк берген.
Аль-Валид тарыхта эң социалдык багыттагы башкаруучулардын бири катары калган. Жеңиштерден түшкөн казыналарды пайдаланып, ал жолдорду курдурган, кудуктарды каздырган жана жолоочулар үчүн кербен сарайларын салдырган. Кедейлерге жана майыптарга (айрыкча Сирияда) мамлекеттик жөлөкпулдарды киргизген.
Айрым маалыматтарга караганда, 707-жылы Дамаскта ислам дүйнөсүндөгү алгачкы бимаристанды (оорукана) же пес оорусу менен ооругандарды обочолонтуу жана кароо үчүн лепрозорийди негиздеген.
714-жылы Анджар шаар-чебин негиздеп, ал омейяддык шаар куруунун символуна айланган.
Аль-Валиддин эң башкы мурасы — анын мечиттери. Ал архитектура исламдын улуулугун даңазалоонун эң мыкты куралы экенин түшүнгөн.
Дамасктагы Омейяддар мечити — 705–711-жылдары Чөмүлдүрүүчү Жакандын соборунун ордунда курулуп, дүйнөлүк архитектуранын кереметине айланган. Анын жасалгасына бүтүндөй армиялардын айлыгынын төрттөн бири сарпталып, дубалдары керемет алтын мозаикалар менен кооздолгон.
Иерусалимдеги Аль-Акса мечити — Аль-Валид Храм тоосунда атасы баштаган долбоорду бүтүргөн же олуттуу кеңейткен, Египеттен мыкты усталарды тарткан.
Мединадагы Пайгамбар мечити — 706-жылы халифтин буйругу менен анын тууган агасы Умар ибн Абд аль-Азиз ири реконструкцияны баштаган. Пайгамбардын жубайларынын эски үйлөрү бузулуп, анын көрү мечиттин курамына кошулган; бул жергиликтүү чөйрөлөрдүн нааразылыгын жараткан, бирок аль-Валид аны чечкиндүү түрдө баскан.
Аль-Валиддин акыркы жылдары мураскерлик тартибин өзгөртүү аракети менен көлөкөлөнгөн. Ал халиф кылып уулу Абд аль-Азизди дайындап, өз бир тууганы Сулеймандын жолун тосууну каалаган. Бул династиянын ичинде олуттуу чыңалууга алып келген.
715-жылдын 23-февралында аль-Валид I Дамасктын четиндеги Дайр-Мурран кышкы резиденциясында оорудан каза болгон. Ал Баб ас-Сагир көрүстөнүнө коюлган. Анын аракеттерине карабастан, тактыга Сулейман отуруп, мурункусунун жакын чөйрөсүнүн көбүн дароо кызматтан бошоткон.
Ошого карабастан, он жылдык башкаруусунун ичинде аль-Валид I Халифатты дүйнөлүк империяга айландырган; анын маданий жана аймактык пайдубалы көптөгөн ондогон жылдар бою бекем бойдон калган.
